Circle of Trust: विश्वास कुणावर आणि किती ठेवायचा.

Simple Is The New Best वर आपण अनेकदा आयुष्य, माणसं आणि नातेसंबंध यावर शांतपणे विचार करतो. कारण प्रत्येक अनुभव मोठा नसतो, पण प्रत्येक अनुभव काहीतरी शिकवून जातो. आयुष्यात माणसं खूप असतात—ओळखी वाढतात, संपर्क वाढतात, बोलणं वाढतं. पण त्याच प्रमाणात विश्वास वाढतोच असं नाही.

याच ठिकाणी Circle of Trust ही संकल्पना महत्त्वाची ठरते. हा कुठलाही मोठा सिद्धांत नाही, ना कोणतं पुस्तकातलं तत्त्वज्ञान. हा अनुभवातून उमगलेला साधा विचार आहे—सगळ्यांवर विश्वास ठेवायचा नसतो; पण ज्यांच्यावर ठेवायचा, तो नीट ठेवायचा.

विश्वास हा वर्तुळात असतो, रेषेत नाही

आपण अनेकदा विश्वासाकडे “हो किंवा नाही” अशा सोप्या चौकटीत पाहतो. पण वास्तव तसं नसतं. विश्वास हा थरांमध्ये असतो. सगळे लोक एकाच पातळीवर नसतात. काही लोक बाहेरच्या वर्तुळात असतात—औपचारिक, मर्यादित, गरजेपुरते. काही मधल्या वर्तुळात असतात—जवळचे, पण सगळं कळेलच असं नाही. आणि फारच मोजके लोक आतल्या वर्तुळात असतात—ज्यांच्याशी आपण न सांगताही समजले जातो.

ही विभागणी कठोर नाही; ती आवश्यक आहे. कारण प्रत्येक माणूस आपल्याला सगळं देऊ शकत नाही. आणि प्रत्येकाकडून ते अपेक्षित ठेवणं म्हणजे स्वतःला सतत दुखावून घेणं.

सगळ्यांना आत घेतलं, तर गोंधळ होतो

जेव्हा आपण प्रत्येकालाच आपलं मानतो, तेव्हा आपली मानसिक ऊर्जा सगळीकडे विखुरली जाते. कुणी अपेक्षेप्रमाणे वागलं नाही की त्रास होतो, कुणी समजून घेतलं नाही की निराशा येते, आणि शेवटी “लोक वाईट असतात” असा निष्कर्ष निघतो.पण खरं पाहिलं, तर बहुतेक वेळा लोक वाईट नसतात. आपणच त्यांना चुकीच्या वर्तुळात बसवतो. जो माणूस फक्त ऐकून घेऊ शकतो, त्याच्याकडून साथ अपेक्षित ठेवतो. जो फक्त कौतुक करू शकतो, त्याच्याकडून समज अपेक्षित ठेवतो. Circle of Trust ही चूक हळूहळू सुधारायला मदत करते.

विश्वास म्हणजे गुपितं नाही, सुरक्षितता असते

अनेकांना वाटतं, विश्वास म्हणजे सगळं सांगणं. पण विश्वास म्हणजे प्रत्येक गोष्ट share करणं नाही. जिथे सांगितलं तरी गैरफायदा घेतला जाणार नाही याची खात्री असणं म्हणजे विश्वास. खरा विश्वास कधीही मोठ्या शब्दांत दिसत नाही. तो संकटात दिसतो, यशात नाही. तो गरज नसताना सल्ला देत नाही, पण गरज असताना दूरही जात नाही. अशा लोकांची संख्या फार कमी असते. आणि ती कमी असणं चुकीचं नाही; उलट, तेच वास्तव आहे.

Circle of Trust बदलतो, हे स्वीकारायला शिका

एक महत्त्वाची पण अवघड गोष्ट म्हणजे—विश्वासाचं वर्तुळ कायमचं नसतं. काही लोक काळानुसार दूर जातात. काही लोक हळूहळू जवळ येतात. हे बदल स्वीकारले नाहीत, तर आपण भूतकाळात अडकतो. “एकेकाळी हा माझा माणूस होता” या विचारांत राहतो. पण आयुष्य पुढे जातं, आणि आपल्यालाही पुढे जायचं असतं. विश्वास टिकवायचा असेल, तर वास्तव स्वीकारावं लागतं.

Circle of Trust ही लोकांना दूर ठेवायची कल्पना नाही. ती स्वतःला मानसिकदृष्ट्या सुरक्षित ठेवायची समज आहे. सगळ्यांना जवळ घेण्यापेक्षा, योग्य लोकांना योग्य अंतरावर ठेवणं हे जास्त शहाणपणाचं ठरतं. कारण शेवटी, आयुष्य मोठं असण्यापेक्षा मन शांत असणं जास्त महत्त्वाचं असतं. Simple Is The New Best च्या भाषेत सांगायचं, तर— विश्वास गोंधळात नको, तो साधेपणात हवा.